De Europese Unie wil een hoog werkgelegenheidsniveau binnen alle lidstaten bevorderen. De werkgelegenheid moet bovendien hoogwaardig zijn, zodat de EU zijn doelstellingen van de Europa 2020-strategie voor een sterke en duurzame economie kan behalen.

In dat kader is het van belang dat er veel banen bijkomen in sectoren waarin kennis een belangrijke rol speelt, zoals de Informatie- en Communicatietechnologie (ICT). Zo is de EU in staat beter te concurreren met andere grote economieën, zoals de Verenigde Staten.

Werkgelegenheid

De landen van de Europese Unie werken samen op het gebied van de werkgelegenheid. Het is vooral de bedoeling dat meer vrouwen en ouderen aan het arbeidsproces deelnemen. Via het Europees Sociaal Fonds (ESF) stelt de EU jaarlijks miljarden euro's ter beschikking aan de lidstaten om sociale en werkgelegenheidsprojecten te financieren.

Goede arbeidsomstandigheden

Verder strijdt de EU voor goede arbeidsomstandigheden en tegen discriminatie en seksuele intimidatie op het werk. Dat wordt gedaan door regels vast te stellen voor de bescherming van de werknemer. In de normen staat bijvoorbeeld ook beschreven wat voor gezondheidsrisico's zijn toegestaan op het werk.

Sociale zekerheid

Elk land heeft zijn eigen stelsel van sociale uitkeringen. De EU respecteert die verschillen. Wel is er overeenstemming dat iedere burger recht heeft op een basisuitkering bij werkloosheid of pensioen. De EU heeft ook een aantal regels opgesteld over hoe landen om moeten gaan met sociale rechten bij grensoverschrijdende gevallen. 

Nieuwste ontwikkelingen

De huidige eurocommissaris voor Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen, de Hongaar László Andor, wil tussen 2010 en 2014 vijf dingen bereiken:

• - 

  Zorgen dat er meer werk is, onder andere voor jongeren
• - 

  Armoede bestrijden onder kwetsbare groepen, zoals ouderen
• - 

  Beter gebruik maken van het geld dat Europa jaarlijks uitgeeft aan sociaal beleid
• - 

  Zorgen dat verschillende partijen, zoals werkgevers en werknemers, goed met elkaar overleggen over belangrijke veranderingen
• - 

  Zorgen dat Europeanen overal in de EU kunnen werken

Om het sociaal beleid van de EU extra aandacht te geven werd het jaar 2010 uitgeroepen tot het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Mensen die in armoede leven, hebben vaak geen geld om mee te doen met allerlei sociale activiteiten, zoals sport en muziek. Dit noemt men sociale uitsluiting. De EU organiseerde in 2010 verschillende activiteiten om armoede en sociale uitsluiting tegen te gaan en meer begrip te kweken voor het probleem. De ministers van Sociale Zaken van de EU-landen tekenden aan het eind van dat jaar een slotverklaring, waarin staat wat zij tot het jaar 2020 gaan doen om de bestaande problemen op te lossen.

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Bij het vormen van nieuw beleid betrekt de Europese Commissie adviezen bij het Economisch en Sociaal Comité, een adviesorgaan waar bijvoorbeeld Nederlandse werkgevers- en werknemersorganisaties in zijn vertegenwoordigd, en het Comité van de Regio's.

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

Voor het vaststellen van regelgeving op dit terrein geldt in de meeste gevallen de gewone wetgevingsprocedure na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's.

In bepaalde gevallen geldt dat de Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement en beide bovenstaande comités. Dat geldt voor het vaststellen van bepalingen over de volgende onderwerpen:

• - 

  de bescherming van de werknemers bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst
• - 

  sociale zekerheidsregels
• - 

  de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van werknemers en werkgevers
• - 

  de werkgelegenheidsvoorwaarden voor onderdanen van derde landen die op wettige wijze binnen de EU verblijven 

Bij onderdelen van het werkgelegenheidsbeleid waar de lidstaten Europees samenwerken en hun beleid op elkaar afstemmen, maar niet direct op basis van de Europese verdragen, geldt de open coördinatiemethode.

De raadsformatie die beslist over Werkgelegenheid en sociaal beleid is de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid.

Vertegenwoordiger voor Nederland, afhankelijk van het onderwerp en het belang daarvan, in de Raad is:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Werkgelegenheid en Sociale Zaken de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland is de volgende Europarlementariër lid:

De plaatsvervangende leden voor Nederland zijn:

De commissie voor Rechten van de vrouw en gendergelijkheid houdt zich bezig met de bevordering van gelijkheid van kansen van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt. Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs lid:

De volgende Europarlementariërs zijn in deze commissie plaatsvervangend lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Raad van Europa