Met verscheidene landen uit de Zuidoost-Europese regio is overeengekomen om een stabilisatie- en associatieproces te starten. Albanië, Bosnië-Herzegovina, Servië en Montenegro, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Kroatië kregen elk een op maat gemaakt akkoord aangeboden: de stabilisatie- en associatie-overeenkomsten (SAO). Deze overeenkomsten bieden de regio een beter perspectief op volledige integratie in de EU-structuren.

Deze stabilisatie- en associatie-overeenkomsten zijn ten tijde van de Europese Raad van Keulen (juni 1999) overeengekomen door onder meer de EU, Canada, de VS, Japan, het IMF en de VN. Van de vijf landen uit de Zuidoost-Europese regio waren alleen Servië en Montenegro niet betrokken bij het opstellen van de stabilisatie- en associatie-overeenkomsten. In de beginselverklaring werden Servië en Montenegro echter uitdrukkelijk uitgenodigd tot deelname en dat is later ook gebeurd.

In de visie van de Commissie zijn de belangrijkste voorwaarden voor het openen van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatie-overeenkomst:

• - 

  de aanwezigheid van een rechtsstaat
• - 

  democratie
• - 

  de eerbiediging van mensenrechten en rechten van minderheden
• - 

  de bereidheid goede betrekkingen met buurlanden te onderhouden
• - 

  naleving van het zogenaamde Dayton-akkoord, het vredesakkoord dat een einde maakte aan de Bosnische oorlog