Deze functie wordt sinds november 2004 vervuld door de Portugees José Manuel Barroso.

Hij heeft de politieke leiding over de Europese Commissie en is verantwoordelijk voor het Secretariaat-generaal en (samen met de Eurocommissaris voor Institutionele betrekkingen en administratief beheer) voor het directoraat-generaal Communicatie  en heeft als taak:

• - 

  het aangeven van de koers en ontwikkeling van de Europese Unie, zowel voor de andere leden van de Commissie als voor de Commissie in haar geheel
• - 

  het bijeenroepen en voorzitten van de vergaderingen van de Commissie
• - 

  het vertegenwoordigen van de Commissie; in die functie neemt de voorzitter bijvoorbeeld deel aan de bijeenkomsten van de Europese Raad en de belangrijkste debatten in het Europees Parlement en in de Raad van Ministers van de Europese Unie

Romano Prodi (1999-2004)

Jacques Santer (1995-1999)

Jacques Delors (1985-1999)

Gaston Thorn (1981-1985)

Roy Jenkins (1977-1981)

François Xavier Ortoli (1973-1977)

Sicco Mansholt (1973)

Franco Maria Malfatti (1970-1973)

Jean Rey (1967-1970)

Walter Hallstein (1958-1970)

De staatshoofden of regeringsleiders van de Europese Raad dragen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de persoon voor die zij willen benoemen tot voorzitter. Het Europees Parlement moet de benoeming goedkeuren.

Een voorzitter wordt aangesteld voor een termijn van vijf jaar. Daarna mag hij een keer herkozen worden.